การพัฒนาเซลล์ประสานประสาทของเด็กทำได้อย่างไร
- การจัดสิ่งแวดล้อมและกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย การที่พัฒนาการทางสมองของคนเราเกิดขึ้นถึง ๘๐% ของพัฒนาการทั้งหมดของสมองในช่วงแรกของชีวิตจึงเป็นความจำเป็นอย่างยิ่งในวัยต้นของชีวิตคนเราที่จะต้องได้รับการปูพื้นฐานในทุกด้านที่มีความเกี่ยวพันกับชีวิตจริง เช่น ศิลปะ, ดนตรี, กีฬา, วิทยาศาสตร์, คณิตศาสตร์, ภาษา, ความช่างสังเกต, การทำสมาธิ ฯลฯ เด็กๆที่ได้อยู่ในสิ่งแวดล้อมและกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลายก็จะกลายเป็นคนที่มีทักษะรอบตัว ไม่มีจุดอ่อนในเรื่องใดเป็นพิเศษ
- การพัฒนากล้ามเนื้อมือกล้ามเนื้อเท้าของเด็กเล็กโดยเฉพาะฝ่ามือฝ่าเท้าที่มีเส้นประสาทมารวมกันอยู่มาก ในปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์จำนวนมากได้ยอมรับแล้วว่า สมองที่ดีของเด็กมีความสัมพันธ์กับการพัฒนากล้ามเนื้อมือกล้ามเนื้อเท้าของเด็ก ถ้าเด็กได้รับการพัฒนากล้ามเนื้อมือกล้ามเนื้อเท้าในช่วงนี้แล้วจะทำให้เซลล์ประสานประสาทของเด็กได้รับการพัฒนาไปด้วย พูดง่ายๆก็คือ การเคลื่อนไหวของเด็ก คือ การพัฒนาสมองของเด็ก จริงๆแล้วเป็นภาวะปกติของเด็กที่อยากเคลื่อนไหว คลาน เกาะ เดิน ตั้งไข่ ก้าวเดิน วิ่ง การเคลื่อนไหวร่างกายของเด็กจะมีประโยชน์อย่างมากกับการพัฒนาเซลล์ประสานประสาทของเด็ก เด็กบางคนที่มีร่างกายอ่อนแอในวัยเด็กเล็กนี้หรือถูกบังคับให้มีการเคลื่อนไหวน้อยจะมีผลให้สมองมีการพัฒนาช้าไปด้วย ในช่วงอายุน้อยๆนี้ทางบ้านและทางโรงเรียนจึงควรให้เด็กมีโอกาสบริหารทั้งมือและเท้ามากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เช่น ให้เด็กได้เล่นและเรียนในสถานที่ๆกว้าง ปลอดภัย ที่ชวนให้เด็กอยากคลาน เดิน วิ่ง ซึ่งเมื่อเด็กได้พบสถานที่กว้าง โล่ง สะอาด ปลอดภัย เด็กจะอยากเคลื่อนไหวตามธรรมชาติอยู่แล้ว จะต้องสร้างบรรยากาศให้เด็กๆ ช่วยตนเองให้มากที่สุด เช่น ใส่เสื้อผ้า ถอดเสื้อผ้าเอง อาบน้ำเอง เข้าส้วมเอง รับประทานอาหารเอง เด็กบางคนที่ถูกเลี้ยงมาอย่างทะนุถนอมจนอายุ ๔-๕ ขวบ แล้วก็ยังไม่สามารถปอกกล้วยได้เอง เวลารับประทานถั่วต้มก็ไม่สามารถบีบให้แตกได้เนื่องจากกล้ามเนื้อไม่มีแรงเพราะไม่เคยใช้กล้ามเนื้อมือทำอะไรเองมีแต่คนอื่นคอยทำให้ เด็กที่น่าสงสารเหล่านี้ก็จะไม่ได้รับการพัฒนาสมองในช่วงวัยอันสำคัญไปด้วย
มีกิจกรรมให้เด็กมีการเคลื่อนไหวของมือและเท้ามาก เช่น การทำกิจกรรมประกอบการร้องเพลง เกม เต้นรำ ยิมนาสติก โยคะ ปั้นดินน้ำมัน ตัดกระดาษ เล่นไม้บล็อก การเล่นกลางแจ้ง ว่ายน้ำ ฯลฯ กิจกรรมเหล่านี้ส่วนสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาสมองของเด็ก การเคลื่อนไหวของมือ เท้า และนิ้วของเด็กจึงเป็นเสมือนกับการฝึกสมองของเด็กโดยตรง มีนักจิตวิทยาเด็กผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่งได้กล่าวไว้ว่า มือและเท้าของคนเราคือฐานของสมอง ผู้ที่ได้รับการบริหารมือและเท้ามาตั้งแต่เด็กๆ(๒-๖ ปี) จะเป็นผู้ที่มีสมองดี มีความคิดฉับไว
ที่มา รองศาสตราจารย์ ดร. เกียรติวรรณ อมาตยกุล
|